Nghệ thuật giữ chân nhân tài

 

x(DNM) – Nếu nhân viên không biết gắn bó với công ty vì điều gì, họ sẽ rời bỏ công ty vì bất kỳ điều gì. Vì thế, giữ chân nhân tài đóng vai trò quan trọng đối với doanh nghiệp.

Tôi gọi giữ chân nhân tài là một quá trình của Khoa học và Nghệ thuật. Giữ chân ai và giữ như thế nào đòi hỏi người làm nhân sự phải nghiên cứu những phương pháp khoa học, tính toán rất kỹ lưỡng. Bên cạnh đó, phải dùng những phán đoán, kinh nghiệm cá nhân một cách khéo léo, uyển chuyển đưa ra những hoạt động nhân sự được đầu tư hiệu quả nhưng vẫn phải phù hợp với mức chi phí đặt ra, tối đa hóa hiệu suất công ty.

Mới đây Mạng cộng đồng nghề nghiệp cấp quản lý Anphabe đã có cuộc khảo sát chuyên sâu về Giữ chân nhân tài với hơn với 30 Giám đốc nhân sự đến từ các công ty hàng đầu Việt Nam. Kết quả cho thấy giữ chân nhân tài toàn diện dựa trên 3 yếu tố chính: Đúng người; Đúng chương trình và Đúng thời điểm.

Đúng người

Trước hết, xác định người cần giữ. Tùy vào mỗi công ty sẽ có nhiều quan điểm và cách thức đa dạng nhưng tựu chung vẫn tập trung vào ba phương pháp:

Vị trí (Position) là phương pháp đơn giản nhất và được áp dụng hầu hết tại các công ty. Doanh nghiệp sẽ xem xét theo cấp bậc và những vị trí trọng yếu, khó bị thay thế. Nhân tài phải thoả mãn được nhiều tiêu chí như: Kỹ năng khó tìm trên thị trường, mức ảnh hưởng với tổ chức khi đã ra đi, v…v…

Đối với các công ty lớn hơn,thước đo nhân sự chuyên nghiệp sẽ kết hợp giữa vị trí và thành tích để đảm bảo nhóm nhân tài đạt mức KPI về thành tích nhất định. Các công ty có chiến lược tuyển dụng nhân tài từ nguồn bên ngoài sẽ đặc biệt chú trọng tới việc này.

Cuối cùng là Tiềm năng (Potential).Khi công ty đã phát triển lớn mạnh, có cơ cấu bộ máy ổn định thường theo đuổi chiến lược tự đào tạo nhân tài (build talents).Điển hình công ty Prudential VN định nghĩa nhân sự tiềm năng là những người mà trong một khoảng thời gian nhất định họ phải thăng tiến được cấp bậc cao hơn. Thứ hai là có khả năng lãnh đạo phù hợp văn hóa công ty, kết hợp sự nhanh nhẹn, khả năng học hỏi phải rất cao.

Đúng chương trình

Sau khi đã xác định được nhân tài, bài toán được đặt ra là giữ chân bằng cách nào? Thực tế cho thấy giữ chân nhân tài chỉ thực sự hiệu quả khi doanh nghiệp hiểu được họ muốn gì. Do đó, nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của nhân viên, các chiến lược giữ chân nhân tài sẽ dựa trên ba nhóm cơ bản chính.

Những chương trình giữ chân nhân tài bằng tiền (Monetary)

Với nhóm nhân tài này, lương không đơn giản chỉ là tiền mà còn là thước đo giá trị quan trọng. Thường các doanh nghiệp sẽ chọn hai hình thức: Thưởng theo thành tích hoặc thưởng theo tình hình kinh doanh của công ty. Từ đó sẽ có những chiến lược linh hoạt các gói thưởng khác nhau nhưng vẫn đảm bảo được tính cạnh tranh trên thị trường cũng như là công bằng nội nộ như: thưởng cổ phiếu, hỗ trợ tài chính, chương trình hưu trí, …

Những chương trình giữ chân nhân tài không bằng tiền (Non – Monetary)

Kết quả khảo sát cũng chỉ ra gần 100% các công ty tham gia đều khẳng định Phát triển nghề nghiệp là chính sách giữ chân nhân tài hiệu quả nhất. Trong đó, tùy vào văn hóa mà công ty có thể thăng chức hay đào tạo, phát triển kỹ năng lãnh đạo… Tại Suntory Pepsico, đại diện công ty này cho biết chiến lược của công ty là tập trung vào tạo cơ hội phát triển, ngoài hỗ trợ nhân viên đi học ACCA, CPA, công ty còn tạo cơ hội làm việc và hoạt động ở nước ngoài khá nhiều: Singapore, Nhật Bản thậm chí là Dubai…

Bên cạnh đó, Phúc lợi cũng là yếu tố căn bản và cần thiết để giữ chân nhân tài. Chính sách hiệu quả nhất được nhiều công ty sử dụng chung đó là Quan tâm (Care), trong đó hai xu hướng nổi trổi chính là chăm sóc sức khỏe và chăm sóc gia đình. Điển hình tại Prudential, công ty này đã đầu tư xây dựng phòng Gym, câu lạc bộ Yoga hiện đại hay tổ chức những buổi nói chuyện với chuyên gia để nhân viên nâng cao toàn diện sức khỏe thể chất và tinh thần.

Cuối cùng trong những chương trình giữ chân nhân tài hiệu quả đó là các hoạt động nhân viên không coi là một hình thức phúc lợi nhưng công ty vẫn phải bỏ chi phí và công sức để thực hiện (Hybrid)

Cách này có tác động đến môi trường làm việc của nhân viên và có ảnh hưởng đến tình cảm của họ đối với công ty. Phương pháp hiệu quả nhất được nhiều công ty tập trung đó là những chương trình về Hiệu quả công việc và cuộc sống bằng cách tạo điều kiện để nhân viên làm việc chủ động, linh hoạt, đầu tư vào cơ sở vật chất hạ tầng, hệ thống IT… Những hoạt động mang tính chất văn hóa công ty được nhân viên mong đợi luôn đòi hỏi người làm nhân sự phải luôn sáng tạo. Tôi rất ấn tượng với chính sách tặng một ngày phép trong ngày sinh nhật của nhân viên Manulife, hay Ngày Thứ 6 Đặc Biệt tại KPMG, nhân viên sẽ được làm việc bất cứ nơi nào họ muốn.

Đúng thời điểm

Đặt trường hợp khi chúng ta có một bữa ăn thì thời điểm nào là ngon miệng nhất: Thời điểm đang no, đang rất đói hay hơi đói? Câu trả lời chính là lúc hơi đói. Vì khi “rất đói” thì nhân tài sẽ chủ động rời bỏ và tìm đến những nơi khác.

Qua đó cho thấy, nghệ thuật giữ chân nhân tài phải sâu sát, nắm bắt nhanh những nhu cầu của nhân tài để đáp ứng và thời điểm hiệu quả là lúc nhân tài hơi có mong muốn phát triển, hơi cần phúc lợi, hơi cần tài chính…

Hình ảnh Núi Băng được chọn để hình tượng hoá toàn bộ các chương trình về giữ chân nhân tài. Đối với nhân viên, họ chỉ nhìn thấy phần trên của tảng băng, về những gì mà công ty giữ chân họ bằng tiền. Trách nhiệm của nhân sự là làm sao để minh bạch hóa tất cả những nỗ lực của công ty về những chương trình giữ chân không bằng tiền và hybrid để có được sự thông cảm, hỗ trợ của nhân viên nhiều hơn. Tác dụng của tiền chỉ nhỏ như đỉnh của tảng băng, giữ chân nhân tài không bằng tiền và hybrid mới là vấn đề mà công ty cần đầu tư dài hạn. Đòi hỏi người làm nhân sự luôn quan tâm và sáng tạo để đưa ra những chương trình tốt nhất.

Thanh Nguyễn – CEO Anphabe.com

Chia sẻ